Op de Oldeneelallee in Zwolle hebben we wel een heel bijzondere collega: therapiehond Dio. Dio is de hond van Maaike Deelstra en draait sinds 2024 al diensten met haar mee. Het afgelopen half jaar mocht zij extra uren inzetten voor Dio om doelgericht met cliënten buiten haar eigen caseload te werken. Dit ter onderzoek of RIBW Overijssel organisatie breed therapiehonden kan gaan inzetten.
“Toen ik net bij RIBW Overijssel werkte, heb ik Dio eens meegenomen. Ik zag gelijk dat het resultaat gaf. Mensen werden nieuwsgierig en gingen met Dio spelen. Bewoners met een depressie fleurden helemaal op als hij binnenkwam”, vertelt Maaike. “Een collega tipte me over opleidingen voor therapiehonden en deze mocht ik met Dio volgen met mijn keuzebudget. Daarna heb ik hem in eerste instantie diensten met mij laten meedraaien en ingezet binnen mijn eigen caseload. Er bleek meer interesse te zijn in Dio en vanaf juni 2025 heb ik voor een half jaar aparte uren gekregen om met hem te werken.” Daarmee is het onderzoek naar mogelijkheden voor therapiehonden binnen RIBW Overijssel van start gegaan.
Verschil tussen hulphond en therapiehond
Maaike merkt dat de term therapiehond - wat Dio is - vaak wordt verward met een hulphond. “Maar een therapiehond is geen hulphond,” benadrukt ze. “Een therapiehond moet contact maken met anderen en aangeraakt worden door verschillende mensen. Dat verschilt met een hulphond die zich slechts op één persoon concentreert. Ook zorgt een hulphond ervoor dat iemand kan functioneren in zijn dagelijkse handelingen. Een therapiehond doet dat niet. Die ondersteunt alleen. Cliënten kunnen ook zonder Dio functioneren”, legt Maaike uit.
Grenzen aangeven
Dio wordt ingezet om met haar cliënten aan persoonlijke doelen te werken. “Ik laat cliënten op een veilige manier oefenen om bijvoorbeeld weerbaarder te worden”, vertelt ze. “Zo liet ik laatst iemand oefenen om Dio een snoepje te laten liggen. Hoe onzekerder je zegt dat de hond iets niet mag, hoe minder goed hij luistert. Als het dan wél lukt, voel je zelf ook wat je anders hebt gedaan om dit voor elkaar te krijgen. Op dat gevoel borduren we voort om ook in de praktijk grenzen aan te geven.’’
Complimenten
Ook met andere cliënten werkt Maaike met Dio aan hun zelfvertrouwen. “Ik had een cliënt met faalangst en geen zelfvertrouwen. Hij heeft Dio geleerd om op zijn zij te gaan liggen. De cliënt kon van mij geen complimenten aannemen, maar dat hoefde nu ook niet. Doordat Dio deed wat hij zei, kon hij letterlijk zien dat hij het goed had gedaan.”
Koffiemoment
En niet alleen in persoonlijke begeleiding wordt Dio ingezet. Ook tijdens het gezamenlijke koffiemoment komt hij graag langs. En dat biedt Maaike interessante inzichten: “Ik merk dat hij specifiek mensen opzoekt om contact mee te maken. Hij snuffelt aan een hand of gaat even bij iemand zitten. Eigenlijk weet ik dan al dat er ‘iets’ speelt bij die cliënt.”
Wat dat is, wordt niet altijd duidelijk, maar dat hoeft ook niet, vindt Maaike. “Vooral in groepsmomenten laat ik het gewoon zo zijn. Je wilt niet alles over-analyseren of iemand voor het blok zetten. Soms mag iemands gevoel er ook gewoon zijn, zonder dat je het er over hebt of er iets aan doet. Alleen Dio’s aanwezigheid is soms al voldoende.”
Geen oordeel
Doordat een hond zich heel anders gedraagt dan een mens, merkt Maaike dat Dio rust en vertrouwen geeft. Zo vertelt ze: “Een hond heeft geen oordeel over je. Hij reageert alleen op het gedrag wat de ander laat zien. Wij, als begeleiders, willen nog wel eens bepaalde overwegingen meenemen om te reageren op andermans emotie. Wij reageren op het gedrag dat de cliënt laat zien, terwijl er ook iets onder kan liggen. Dio zoekt vaak eerst nabijheid op, omdat hij voelt dat er bijvoorbeeld angst of verdriet onder zit. Je houdt een hond niet voor de gek.”
En dat merkt ze vaker. “Laatst liep ik met Dio en een cliënte buiten. Zij deed extreem vrolijk onderweg”, vertelt Maaike. “Hij ging voor haar staan blaffen. Als het ware om te zeggen ‘stop met dit gedrag’. Hij zocht ook fysiek contact bij haar. Later gaf ze toe dat ze eigenlijk heel veel spanning had, maar dit niet wilde laten zien.”
Meer therapiehonden?
Nu het half jaar met Dio erop zit, gaat RIBW Overijssel verder onderzoeken of er meer therapiehonden ingezet kunnen worden. Voor Maaike is het in elk geval helder: “Ik zou Dio graag nog veel langer willen inzetten als therapiehond. Het vergt veel tijd om iemands vertrouwen te winnen, trucjes te leren en vervolgens te laten zien dat Dio bijdraagt aan het vergroten van iemands zelfvertrouwen. Wat mij betreft gaan we binnen onze organisatie nog veel meer therapiehonden inzetten om cliënten te helpen.”